Ontstaan Stichting

samen leren.

In 1992 richtte René Hildesheim Circus Poehaa op in Arnhem, waarmee een belangrijke periode in de Nederlandse circuspraktijk begon. Hij werkte decennialang met talrijke groepen en projecten om circus toegankelijk te maken voor een breed publiek.

Circus Poehaa verzorgde van midden jaren ’80 tot begin jaren ’10 diverse voorstellingen en projecten, waaronder werken zoals “Circus doe je zelf, de klassieker” (première 5 mei 1987), “Schaakspel van de bevrijding” (2002) en “Kliko, de schoonste” (2004).

🎟️ Aantal voorstellingen en projecten

Tijdens haar actieve jaren produceerde Circus Poehaa tientallenproducties en traden de leerlingen en docenten op bij talloze voorstellingen en projecten, verspreid over het land. Voor zover geregistreerd in landelijke theaterdatabases, zijn er onder meer drie titels bekend uit de collecties van circustheaterproducties die onder de naam CircusTheaterSchool Poehaa in première gingen (o.a. 1987, 2002, 2004).

Dat overzicht is slechts een fragment van de praktijk: veel circusactiviteiten werden juist op locatie uitgevoerd — op festivals, in scholen, buurthuizen en buitenruimtes — en niet altijd vastgelegd in productiedatabases. Deze lessententoonstellingen en circussessies werkten als optredens zelf, waar deelnemers hun werk lieten zien aan publiek.

🤹 Missie en betekenis

De essentie van Poehaa was nooit puur entertainment; het was vooral een plek van ontmoeting, expressie, oefening en ontwikkeling. In circusactiviteiten leerden kinderen én volwassenen niet alleen technische vaardigheden zoals jongleren, acrobatiek en koorddansen, maar ook vaardigheden zoals:

• zelfvertrouwen en durf

• samenwerking en sociale interactie

• fysieke en creatieve expressie

• inclusieve en veilige groepsvorming

Poehaa geloofde dat circus voor iedereen is, ongeacht achtergrond, leeftijd of beperking — een motto dat tot op de dag van vandaag in de organisatiecultuur van de Stichting Vrienden van Poehaa leeft.

De overstap naar Stichting Vrienden van Poehaa

In 2012 ging de oorspronkelijke CircusTheaterSchool Poehaa failliet, maar de kernactiviteiten en de geest van Poehaa bleven voortleven via vrijwilligers en samenwerkingsprojecten onder de naam Stichting Vrienden van Poehaa.

Deze stichting, opgericht in de jaren ’90 door Margriet van Galen en René Hildesheim, bleef het gedachtegoed van circus, inclusie en ontmoeting uitdragen. Vanaf 2025 werd de stichting breder gepositioneerd — niet meer alleen gericht op circuslessen, maar ook op sociale kunstprojecten, ontmoetingsavonden en maatschappelijke initiatieven rond thema’s als vrijheid, identiteit en oorlog.

🤸‍♂️ Circus Caps en de continuïteit van circusactiviteiten

Een van de belangrijkste takken die voortkwam uit de Poehaa‑traditie is Circus Caps, een jeugd‑ en talentengroep onder leiding van René Hildesheim en later met hulp van anderen zoals Cas Robben en Jannie Meier. Circus Caps richt zich op kinderen en jongeren — met een nadruk op inclusie, creativiteit en samen spelen — en bestaat uit meerdere groepen met artiesten tussen ongeveer 10 en 20 jaar, waarvan veel met een verstandelijke beperking.

Deze groepen hebben sinds 2020 in Veghel en omgeving opgetreden op diverse evenementen, waaronder bijvoorbeeld het 100‑jarig bestaan van de Noordkade en optredens met hoog bezoek zoals het bezoek van Koningin Máxima.

🎭 Optredens, workshops en maatschappelijke betrokkenheid

Circus Caps en Mr Poehaa waren in de afgelopen jaren zichtbaar bij talrijke optredens en activiteiten — van straatspeeldagen tot cultuurfestivals — en gaven daarmee circuskunst een maatschappelijke context:

• Demonstraties en optredens op wijk‑ en straatevenementen (zoals straatspeeldagen).

• Workshops en circusclinics op scholen en festivals.

• Talentenvoorstellingen en samenwerkingen met lokale culturele partners.

In 2025 besloot René Hildesheim, na ongeveer 40 jaar circuspedagogische en artistieke inzet, te stoppen met zijn actieve circuslessen. Dit markeerde de overgang van de circusactiviteiten naar andere begeleiders, maar niet het einde van de impact: hij bleef betrokken bij kunst‑ en ontmoetingsprojecten via de Stichting Vrienden van Poehaa.

🧠 Invloed en nalatenschap

De betekenis van Circus Poehaa reikt verder dan enkel een circusschool:

• Het leverde vele generaties kinderen en jongeren op die via circus kunstervaring hebben opgedaan.

• Het was een platform voor inclusie — met name via Circus Caps, waar kinderen met en zonder beperking samen werkten en optredens deden.

• De Poehaa‑cultuur van ontmoeting en creativiteit leeft voort in projecten zoals Casa Fantastica en 80 Beeldverhalen, georganiseerd door de Stichting Vrienden van Poehaa.

✨ Samengevat: wat maakte Circus Poehaa bijzonder?

oen Luc mee kwam doen met het circus van Mr Poehaa was het voor de medewerkers al snel een uitdaging om het zo leuk mogelijk te maken voor alle kinderen, met of zonder verstandelijke beperking.
Een paar aanpassingen zouden misschien handig zijn, dus ontstonden er nieuwe plannen.
In het voorjaar van 2014 begon de Stichting Vrienden van Poehaa met de voorbereidingen van het project Circus Caps. We legden contact met de Stichting Downsyndroom, ondersteuningsinstanties als stichting MEE, scholen voor speciaal onderwijs en ouders van kinderen met een verstandelijke beperking. Ook werden er contacten gelegd met kunst-educatieve instellingen en brede scholen om in samenwerking activiteiten te ontplooien.

Hoe het begon

“Luc (10 jaar met Downsyndroom) en ik kwamen in 2014 kijken bij een circusvoorstelling van Mr. Poehaa. Mijn kleine artiest deed enthousiast mee!
Ik was al een tijdje op zoek naar een fijne vrijetijdsbesteding voor hem.
Bij het circus bleek hij perfect op z’n plek.”

-Chantal Wolters, moeder van Luc-

Uitprobeermiddagen

Er werd een projectteam samengesteld dat snel werkte aan inhoud, projectplan en subsidieaanvragen voor Circus Caps. Dat werd beloond: de lijst met partners groeit nog steeds.
Er werden zes uitprobeermiddagen georganiseerd in 2014, met steeds zes tot acht kinderen uit Oss, Apeldoorn, Empel, Nuland en Amsterdam. In al die verschillende regio’s is er kennelijk behoefte aan circusactiviteiten voor kinderen met en zonder een verstandelijke beperking!
Op de uitprobeermiddagen brachten we behoeften, mogelijkheden en onmogelijkheden in kaart.

Puur praktijk

Onze circuscoaches deden ervaring op. Wat werkt goed? Wat niet? Omdat we weinig publicaties konden vinden over hoe je goed werkt met kinderen met een beperking, waren deze middagen heel belangrijk: we moesten het vooral hebben van onze eigen waarneming en de waardevolle inbreng van ouders en kinderen zelf.
De circuscoaches ontdekten wat er anders werkt bij kinderen met een beperking, maar ook waarin ze hetzelfde zijn als kinderen zonder een beperking. Al onze indrukken bespraken we met de ouders, de deelnemers en de circuscoaches.
Zo konden we, aan de hand van praktijkervaring, een opbouw vaststellen zoals die verder in het projectplan wordt toegelicht.